Er hangt een ziekenhuislucht in de hal van de VU. Waar is iedereen toch? Waar zijn alle studenten gebleven die altijd op die lange houten bank zitten, met elkaar kwebbelen, op een bus wachten die niet komt? Waar zijn de mensen die altijd folders staan uit te delen? Ook de boekhandel leeg. Bijna vijf maanden nu ben ik door deze gang gelopen richting de lift om boven op de achttiende etage te komen. Twee studenten spreken me aan op het moment dat ik de fototentoonstelling in het exposorium aan het bekijken ben, beneden in de hal. ‘Komt u een keertje kijken bij onze studentenvereniging?’
‘Geen probleem,’ zeg ik en stop ze mijn visitekaartje toe. Ik pak de Ad Valvas en spreid die uit op mijn kamer die uitkijkt over het Amsterdamse Bos. Journalist Peter Breedveld, die de krant zo’n beetje in zijn eentje volschrijft, meldt dat het bezoek van de Arabische filosoof Sadik al-Azm aan de VU geen groot succes is gebleken. Volgens sommigen heeft dit met diens atheïsme te maken. Bij islamitische studenten ligt dat moeilijk, al verklaart het niet waarom die studenten er geen probleem mee hebben naar niet-Arabische atheïsten te luisteren. Er waren wel veel bezoekers, er was evenwel geen aandacht voor deze eminente geleerde in de media. Dat je over het gebrek aan media-aandacht voor een bezoekende professor een halve pagina kan volschrijven, vind ik knap.
Tijdens zijn bezoek aan de VU heb ik Sadik twee keer ontmoet. Het is een grote man met grote handen die af en toe de grote bril op zijn neus herschikken. Geen man voor kleine ideeën. De eerste ontmoeting was op zijn kamer, de tweede keer tijdens een islamdebat waarin ik zelf een klein rolletje mocht spelen. Kleine rollen liggen me beter dan grote rollen, al was het maar omdat ik niet over de mimiek beschik die bij grote rollen past. Breedveld heeft gelijk: het betoog van al-Azm is zo taai als Syrische biefstuk. Je moet zo’n beetje de halve Westerse en islamitische filosofie in je bagage hebben om het te kunnen volgen. Een ander punt van kritiek, volgens Breedveld, is dat de debatten waar Sadik al-Azm aan deelnam weinig concrete voorstellen opleverde. Zijn we toch weer in Nederland: als zo’n intellectueel avondje niet op z’n minst drie voorstellen voor dijkverzwaring en een uitgewerkt plan ter bestrijding van het stijgen van de waterspiegel oplevert, is het allemaal voor niets geweest. Maar geen dijk die de tsunami’s van moslims tegenhoudt, zou je zo zeggen. En de koude populistische wind die op dit moment over dit land waait, blaast die mooie golven eerder op dan dat ze die tot bedaren brengt. Peter Breedveld zou zo een stuk over mijn aanstelling hier kunnen schrijven. Onder de kop:
Aanstelling Benali levert te weinig op
‘Hij was er wel, maar we zagen hem nooit,’ is de reactie van de 24-jarige theologiestudent Willem Kakel. ‘Ik heb meerdere malen de interculturele dialoog met hem opgezocht, maar hij gaf niet thuis. En ik ben niet goed in monologen.’ De studente Latijn Martina Navarra zag hem wel eens zitten in de mensa. ‘Maar dat kan ik ook, een beetje daar gaan zitten eten. Daar hoef je geen schrijver op locatie voor te worden.’ Op de vraag of mensen zijn weblogs wel eens lazen, antwoorden de meesten met een ‘nee.’
‘Ik ga meteen kijken,’ zegt Karma Middelburg. Vijf minuten later is ze terug. ‘Een beetje teveel over allochtonen naar mijn smaak. Het is heus niet zo dat op deze universiteit alleen maar buitenlanders zitten. Zwarte universiteit vind ik echt overtrokken. Die paar hoofddoeken stellen niets voor.’ Sommige studenten hebben de schrijver op locatie bij het islamdebat gezien, maar kunnen zich niet meer herinneren wat hij precies heeft gezegd. ‘Ik moest wel lachen, maar waarom weet ik niet meer. Het is ook zo lang geleden. Het debat is inmiddels weer veranderd, en de islam trouwens ook.’ Sommige studenten reageerden negatief, alleen wilden ze niet onder hun eigen naam reageren. ‘Hij is te negatief over Marokkanen en moslims. Hij doet het om door witte mensen geaccepteerd te worden,’ zegt een studente rechten.
‘Is er dan niets positiefs?’ Er komt een student bijstaan. ‘De VU is een echte Geert Mak-universiteit. We willen geen gedoe aan ons hoofd. Discipline en regelmaat staan hier hoog in het vaandel. Als Benali harde ideologen wil tegenkomen, moet Benali maar naar Utrecht. Het kan ons niets schelen dat we softies zijn. We kiezen liever de middenweg dan de polarisatie. En als hij grappen en grollen wil maken, moet hij maar naar de UvA. Daar lusten ze hem rauw. Ik hoop dat je dat opschrijft en mijn woorden niet verdraait.’ Het meisje knikt instemmend.
‘Er zijn zoveel zaken om over te schrijven. Waarom elke keer weer over ons.’ Breedveld sluit het stuk af met de mededeling dat de schrijver na de zomerstop een aantal schrijversbezoeken met studenten Nederlands zal ondernemen. Er kan nog op ingeschreven worden. Elk bezoek levert studiepunten op. De schrijver op locatie hoopt op een hoge opkomst van atheïstische moslims.
Hallo meneer Benali,
Ik ben zeer vereerd om te worden genoemd in uw stuk. Het geeft een opwindend gevoel als je bestaan wordt opgemerkt door de bewoners van de Olympus.
Toch voel ik me tekort gedaan als u schrijft: 'Dat je over het gebrek aan media-aandacht voor een bezoekende professor een halve pagina kan volschrijven, vind ik knap'.
Misschien heb ik mijn eigen stuk niet goed gelezen, maar volgens mij heb ik geen halve pagina volgeschreven over het gebrek aan media-aandacht voor Sadik al-Azm. Ik heb geconstateerd dat zijn bezoek geen media-aandacht opleverde en zelfs helemaal niet 'leefde' aan de VU. Vervolgens heb ik ongeveer een halve pagina besteed aan wat onderbouwd giswerk naar de oorzaak van dat gebrek aan belangstelling.
Die oorzaak, of één van de oorzaken, lijkt mij de eilandjescultuur aan de VU. Samenwerking tussen de organisatie van de debatten rond al-Azm en de theologische faculteit ligt bijvoorbeeld voor de hand maar kwam niet van de grond.
Verder heb ik uitspraken van andere mensen geciteerd, bijvoorbeeld over dat gebrek aan concrete ideeën in het debat met Tariq Ramadan. Het zou heel goed kunnen dat door het gebrek aan 'lekkere' uitspraken niemand van de mainstream media iets over het debat heeft geschreven.
In de niet al te verre toekomst ligt een beschouwing, in Ad Valvas, van uw activiteiten aan de VU voor de hand. Er is overigens niets mis met het stellen van de vraag 'wat levert het op?' Maar ook hier vraag ik mij vooral af: hoeveel mensen weten inmiddels dat er al een halfjaar een Groot Schrijver door de VU loopt? Waarom is zijn weblog eigenlijk een soort 'easter egg', alleen te vinden voor doorgewinterde computernerds en de handvol NRC-lezers die twee weken geleden de kleine berichtjes in het cultuurkatern van hun krant hebben gelezen?
Met andere woorden: valt er niet veel meer te halen uit de aanwezigheid van al die Grote Denkers aan onze universiteit?
Ik hoop snel weer eens bij u op de thee te mogen komen.
Met hartelijke groet,
Peter Breedveld
Geplaatst door: Peter Breedveld | 14 juni 2007 om 20:44
Wow! Dat stuk van Breedveld met de titel 'Aanstelling Benali levert te weinig op'is echt heel erg goed geschreven!
Geplaatst door: Asis | 15 juni 2007 om 16:59
Geachte heer Benali,
Mijn naam is Tarik Aouragh en ben student theater-, film- en televisiewetenschap te UU, daarnaast ben ik ook werkzaam al redacteur voor www.marokko.nl. Het doel van deze reactie is niet gericht op uw columns. Graag zou ik een videoportret van u willen schetsen als auteur, kunstenaar, rolvoorbeeld, Marokkaanse Nederlander, burger, medemens.
Mijn insteek is: Wie is Abdelkader Benali in de breedste zin. Het is een kunstzinnig, humanistisch portret wat ik voor ogen heb. Mocht u interesse hebben dan zou ik u graag mijn redenen (de keuze voor u als mijn subject) willen uitleggen.
Met vriendelijke groet,
Tarik Aouragh
Geplaatst door: Tarik Aouragh | 21 juni 2007 om 0:08