Alleen

[22 november]

Ad Valvas had laatst een artikel over een onderzoek van Amsterdamse studentenartsen waaruit bleek dat lang niet alle studenten voldoen aan het beeld van levenslustig, zelfverzekerd en zorgeloos. Ook ik vind in de klaagmuren veel hartenkreten die dat bevestigen.

Laatst vroeg ik tijdens een college over het levenseinde, een stemmig onderwerp voor de maandagochtend, aan een groep studenten wat zij veronderstelden dat de gelukkigste periode uit een mensenleven is. Een meisje antwoordde: ‘Je ouders en je opa zeggen: je studententijd.’

Ja, dacht ik, daar begint het dus al met de hooggespannen verwachtingen. Er wordt je in het vooruitzicht gesteld dat de leukste tijd uit je hele bestaan is aangebroken. En als je er in werkelijkheid geen klap aan vindt, kan dat alleen maar aan jezelf liggen. Dan doe je blijkbaar iets niet goed.

Het valt me op hoe vaak ik met name klachten over eenzaamheid in de muren aantref. Er lopen bij ons op de campus best wat mensen verloren rond. Iemand schreef: ‘We zijn hier met zo velen, en toch voel ik me dikwijls alleen.’ Ook het ‘opgaan in de massa’ wordt genoemd.

Het treft me vooral dat mensen zich ervoor lijken te schamen als het hen niet lukt om aansluiting te vinden. Het voelt kennelijk als eigen falen – en dat maakt alles natuurlijk nog twee keer zo akelig.

Ik zou soms wel op de VU willen gaan rondlopen met een t-shirt met daarop de tekst ik voel me ook vaak alleen. Ik zou mijn armen willen uitstrekken naar al die studenten die zich losers voelen omdat ze geen hordes vrienden hebben, misschien zelfs niet eens ééntje om hun hart bij te luchten, en ze in hun oren willen toeteren dat eenzaamheid een essentieel onderdeel van de menselijke conditie is.

Wanneer je alleen bent, ben je helemaal niet alleen, dat is de paradox. De eenzaamheid is een universeel gegeven, en is dus juist wat ons allemaal met elkaar verbindt. Zoals Marnix Gijsen schreef: ‘Elk mens is alleen, en zij die naast ons lopen zijn vreemden die vroeg of laat tot dezelfde ontdekking moeten komen.’

Je kunt het naar, moeilijk of verdrietig vinden om je eenzaam te voelen en alleen te zijn, maar je ervoor schamen is onzin. En misschien helpt het volgende ook een beetje. Je studententijd is helemaal niet de gelukkigste tijd uit je leven. Onderzoek heeft aangetoond, zo leerden we onlangs op de Dies Natalis van neurobioloog Guus Smit, dat mensen rond hun vijftigste het gelukkigst zijn.

Als je er even over nadenkt, is de logica evident.

Ziezo, hopelijk weer een fabel de wereld uit.   

Comments

[Ronald de Waal]

Ik lees over de klaagmuur en eenzaamheid, herken het bij mezelf en denk:
Kunnen we het niet omdraaien? Kunnen we niet een wedstrijd doen wie het meest met passie studeert of wie de meest sprankelende ogen heeft? Ik organiseer het graag!
Ik zou b.v. foto's kunnen maken en gratis workshops uitreiken aan de winnende student(en)! Is het een idee? Wie wil er in de jury?