« Neem je helm mee | Hoofdmenu | Aan de slag »

13-1-09

Change?

Vandaag is het zeventien dagen geleden dat Operatie "Cast Lead" - het Israëlische offensief tegen Hamas in de Gazastrook - is begonnen. Uit het Israëlische kamp klinken voorzichtige stemmen dat de belangrijkste militaire doelen inmiddels zijn bereikt. Aan de andere kant hebben Hamasleiders te kennen gegeven open te staan voor een staakt het vuren. De belangrijkste vraag is nu, zeker voor alle mensen in Gaza, hoelang gaat het geweld nog voortduren?

Toen ik vanmorgen in de krant las dat de afgelopen nacht volgens de Gazanen de ergste sinds het begin van het offensief was, dacht ik, dit klinkt als een laatste slag. Een genadeklap, voor het einde ingeluid wordt. Of die gedachte klopt moet nog blijken, maar het lijkt er op dat er de komende dagen belangrijke ontwikkelingen gaan komen.

Mijn vermoeden wordt onderschreven door Ali, mijn contactpersoon in Gaza. Ook volgens hem was het vannacht verreweg de ergste nacht. De tanklinie is inmiddels opgerukt tot ongeveer 150 meter van zijn huis en gedurende de hele nacht heeft de familie angstig bij elkaar gezeten, terwijl Apache helikopters, F-16's, tanks, drones (onbemande, op afstand bestuurde vliegtuigjes) en oorlogsschepen de bommen en artilleriegranaten op Gaza neer laten regenen. Letterlijk "Raining Death", zoals de Egyptische krant Al-Ahram vanmorgen groot kopte. Maar er hangt ook verandering in de lucht. "Ik probeer positief te blijven," vertelt Ali, "dus ik ga ervan uit dat dit het ergste is geweest en dat het vanaf nu alleen maar minder gaat worden." Ik hoop dat hij gelijk krijgt. 

Ondanks het voorzichtige positivisme, wordt de leefsituatie voor Ali en zijn familie (waaronder zijn kleinkind van 1 maand oud) steeds nijpender. Er wordt weliswaar noodhulp verstrekt aan de meest behoeftigen, maar dit is niet voldoende. Zoals Ali het zelf grappend formuleert, "het zijn de miljonairs in Gaza die hulp nodig hebben!" Dat vereist misschien enige uitleg.

Verreweg het grootste deel van de noodhulp voor Gaza wordt getransporteerd en gedistribueerd door de UNRWA (United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East). Hoewel deze organisatie ongelofelijk goed werk verricht, valt er een belangrijke kanttekening te maken. De hulp is namelijk alleen bestemd voor Palestijnen die bij de UNRWA als vluchteling geregistreerd zijn.
Deze groep bestaat uit mensen die door de oorlog van 1948, het jaar waarin de staat Israël werd opgericht, gedwongen waren huis en haard te verlaten. Hun afstammelingen kunnen zich ook registeren, dus zolang er geen mensen terug mogen migreren naar Israël, zal deze groep alleen maar toenemen. Ging het aanvankelijk om enkele honderdduizenden vluchtelingen, nu zijn er 4,6 miljoen mensen bij de UNRWA geregistreerd, verspreid over Gaza, de West Bank, en de kampen* in Libanon, Syrië en Jordanië.

In Gaza is 2/3 van de bevolking vluchteling, zo'n miljoen mensen. Dat betekent dat bijna vijfhonderdduizend mensen niet in aanmerking komen voor UNRWA noodhulp. Het wordt helemaal een probleem als een aanzienlijk deel van de overige hulp en nog aanwezige voorraden wordt geconfisqueerd door Hamas, om te eindigen op de zwarte markt en in de handen van regeringsleden. Er blijft dus weinig over. Zoals Ali het zegt, "ook al heb je een miljoen dollar, als er geen brood is, dan kan je het ook niet kopen!"

De familie van Ali is redelijk welvarend, maar geld is in deze vreselijke tijd dus ook niet alles. Wel was Ali zelf zo gelukkig om tijdens de aanloop naar de aanval een voorraad aan te leggen, zodat de familie nu zelf brood kan bakken en zo nu en dan wat rijst kan eten. Voorlopig houden ze het nog vol, maar Ali schat in dat ze nog tien dagen te gaan hebben voor de voorraad op is. De vraag blijft dus, hoelang nog? Ali denkt dat de operatie voor het begin van volgende week beëindigd zal worden. Inderdaad, vlak voordat Barack Obama in het Witte Huis trekt. Is dit wishful thinking, iets dat Obama gewoonweg lijkt op te roepen, of zal zijn aantreden daadwerkelijk invloed uitoefenen? Zal hij ook in deze regio 'change' kunnen brengen? In feite maakt het niet uit wie het doet. Zolang dit extreme geweld maar stopt.

Want dat het zo snel mogelijk moet stoppen is duidelijk. Ik ben ervan overtuigd dat de grootschalige aanval op Gaza een grove en kostbare vergissing is. Niet alleen vallen er talloze onschuldige burgerdoden, waaronder honderden vrouwen en kinderen, maar het geweld waaraan de jonge bevolking van Gaza nu wordt blootgesteld, belooft weinig goeds voor een dialoog en 'vreedzaam naast elkaar samenleven' in de toekomst.
Hiermee wil ik allerminst zeggen dat de militanten van Hamas niet ook een belangrijk aandeel hebben in de geweldsspiraal. Ook in Ashdod, Ashkelon en andere Israëlische dorpen en steden rondom de Gazastrook, groeien kinderen op in angst. Bovendien draagt Hamas bij aan het enorme aantal burgerdoden door huizen en openbare gebouwen als uitvalsbasis te gebruiken.

Maar het Israëlische leger blijft in mijn ogen zonder twijfel de hoofdschuldige aan dit geweld. Wekte het leger aanvankelijk de illusie slechts achter de militanten aan te zitten om de bevolking in het zuiden van Israël te beschermen, in werkelijkheid wordt duidelijk dat de motieven veel grimmiger zijn en dat alles en iedereen, zonder onderscheid, een doelwit is. Sinds enkele dagen is het leger ook bezig om leegstaande huizen, achtergelaten door mensen op de vlucht, compleet met de grond gelijk te maken. In het gebied waar Ali woont zijn er al minimaal veertig woningen vernietigd.

Laten we dus hopen dat er snel een staakt-het-vuren komt en dat de mensen in Gaza de kans krijgen om hun leven weer op orde te krijgen, niet gehinderd door vijandelijk vuur en ook niet door blokkades. Vervolgens moeten we afwachten om te zien of de schade aan de fysieke en emotionele gesteldheid van alle betrokkenen - Palestijns, Israëlisch of anderszins - herstelbaar is.



* Hoewel er consequent wordt gesproken over 'kampen', gaat het in feite om complete dorpen en steden, met huizen van steen en beton. Je zou het getto's kunnen noemen, maar ze zijn in ieder geval niet te vergelijken met de tentenkampen in bijvoorbeeld Darfur of Congo.
De leefomstandigheden in de Palestijnse kampen zijn erg slecht, maar er dient wel opgemerkt te worden dat een deel van de slechte omstandigheden een 'politiek' doel dienen. Om de dramatische situatie van de Palestijnse vluchtelingen te onderstrepen en 'zichtbaar' te houden, is het van belang dat de kampen er vervallen uit blijven zien. Bovendien blijven sommige bewoners ondanks een goed inkomen en dito baan in de kampen wonen, terwijl ze zich een mooier huis kunnen veroorloven. Sterker nog, tegenover Dheisheh (een groot vluchtelingenkamp bij Bethlehem) zag ik een wijk met mooie, nieuwe huizen, deels gebouwd door mensen die tegelijkertijd in het kamp wonen en daar als vluchteling geregistreerd staan. Bizar? Jazeker. Maar in zekere zin ook begrijpelijk, want een belangrijke motivatie om als vluchteling geregistreerd te blijven staan, is de goede ondersteuning door de UNRWA in de vorm van gratis onderwijs, medische hulp en voedsel. Soms heeft het blijkbaar bepaalde voordelen om een 'vluchteling' te zijn.

TrackBack

TrackBack URL van dit bericht:
http://www.typepad.com/services/trackback/6a00d834521cd869e2010536cceeb8970c

Hieronder vindt u links naar weblogs die verwijzen naar Change?:

Reacties

Controleer uw reactie

Voorbeeld van uw reactie

Dit is slechts een voorbeeld. Uw reactie is nog niet ingediend.

Bezig...
Uw reactie kon niet worden ingediend. Fout type:
Uw reactie werd gepubliceerd. Nog een reactie achterlaten

De letters en cijfers die u invulde kwamen niet overeen met de afbeelding. Probeer opnieuw.

Als laatste stap voor uw reactie wordt gepubliceerd, gelieve de letters en cijfers in te vullen die die u ziet in de afbeelding hieronder. Dit voorkomt dat automatische programma's reacties achterlaten.

Problemen met het lezen van deze afbeelding? Alternatief bekijken.

Bezig...

Laat een reactie achter