« december 2008 | Hoofdmenu | februari 2009 »

januari 2009

27-1-09

Afwachten

"In het Midden-Oosten bestaat het leven alleen maar uit afwachten," verzucht Walid. Hij lacht erbij en haalt gelaten zijn schouders op. Hij is die morgen met zijn vrouw Iman naar het Israëlische Ministerie van Binnenlandse Zaken geweest om haar tijdelijke verblijfsvergunning te verlengen. Zonder succes.
Walid komt uit Jeruzalem en heeft ook een Israëlisch reisdocument, waarmee hij in Jeruzalem mag verblijven. Iman heeft echter een verblijfsdocument van de West Bank en mag officieel dus niet in Jeruzalem wonen, maar door het aanvragen van tijdelijke verblijfsdocumenten is het toch mogelijk. Echter, toen ze vanmorgen na een aanzienlijke wachttijd bij het Ministerie mochten langskomen om de aanvraag te vernieuwen, kregen ze te horen dat het beleid was veranderd. Ze moesten nu alle bewijzen van Iman's verblijf in Jeruzalem afgeven (rekeningen, contracten, documenten van de kinderen, etc.), waarna het Ministerie de zaak zou onderzoeken en uiteindelijk een advies zou uitbrengen. Zoals gebruikelijk moet dit advies bij de Palesijnse Autoriteit (PA) in Ramallah ingediend worden om de aanvraag van de verblijfsvergunning te coördineren, maar doordat er nu ineens een extra onderzoek gedaan moet worden, zal er dus nog wel een tijdje "afwachten" overheen gaan.
Omdat Iman's huidige vergunning op 27 februari afloopt en de aanvraag via de PA normaal gesproken al een maand duurt, gaat het in ieder geval problemen opleveren. Zeker nu het Ministerie naar buiten heeft gebracht dat iedereen die ook maar één dag zonder geldige papieren in Jeruzalem verblijft, geen nieuwe vergunning meer krijgt. Het is nu dus afwachten tot het onderzoek afgerond wordt, om het advies vervolgens snel door te sturen naar de PA. En daarnaast hopen dat het Ministerie het strikte beleid niet zal toepassen op mensen bij wie het vernieuwen van de papieren is vertraagd door bureaucratisch gedoe.

Een tweede probleem waar Walid en Iman (en hun kinderen) mee te maken hebben, is de geplande sloop van hun huis. Omdat de afdeling stadsplanning van Jeruzalem praktisch niks uitvoert ten behoeve van Oost-Jeruzalem, duurt het maanden en vaak zelfs jaren voordat het definitieve oordeel over ingediende bouwplannen bekend wordt gemaakt. Het plan dat Walid en zijn buren jaren geleden hadden ingediend voor het bouwen van een aantal huizen aan de noord-oost kant van Jeruzalem is ook heel lang blijven liggen. Dus toen bekend werd dat het in principe was goedgekeurd, gingen de architect en het bouwbedrijf direct aan de slag. Enkele maanden later, na de oplevering, bleek echter dat er nog wat onduidelijkheden waren en er toch geen goedkeuring afgegeven zou worden. Met andere woorden, de huizen waren vanaf dat moment illegaal en moesten dus weer gesloopt worden.

Wanhopig schakelde Walid een advocaat in die het gelukkig voor elkaar kreeg dat de slooporder uitgesteld werd. Dit omdat er fouten waren gemaakt door de gemeente, en ook door de architect, maar zeker niet door Walid of zijn familie. Nadat het proces van protest aantekenen en het uitstellen van de slooporder een aantal keren was herhaald, moest Walid afgelopen zondag wederom naar de rechtbank om ervoor te zorgen dat het probleem opgelost danwel uitgesteld zou worden. In plaats van de slooporder te vernietigen, heeft de rechter het bouwplan nu weer naar de gemeente teruggestuurd, naar een hogere afdeling, in de hoop dat het nu samen met enkele andere bouwplannen in de buurt alsnog wordt goedgekeurd. Hoewel hun huis voorlopig niet wordt gesloopt, is er wederom geen duidelijkheid voor Walid en Iman. Afwachten dus...

Op een heel ander niveau begin ik nu te snappen waar de vermoeide gelatenheid van Walid vandaan komt. Nadat me gisteren werd verteld dat mijn aanvraag voor een 'Gaza-permit' was kwijtgeraakt, kreeg ik vandaag, na het formulier opnieuw ingestuurd te hebben, iets heel anders te horen. "Het is heel vervelend dat het nu al een maand duurt, maar ik heb toch nog geen nieuws voor je." Of ik het later in de week nog eens wilde proberen. Ach, ik wacht nog wel even hoor...

Via via heb ik nu echter een Israëlische gevonden die druk kan uitoefenen op de autoriteiten en daardoor hopelijk het besluitvormingsproces in gunstige zin kan beïnvloeden. Ze kent de baas van de afdeling "Toegang Internationale Organisaties tot de Bezette Gebieden" persoonlijk en heeft mijn aanvraag nu direct bij hem ingediend. De verbindingsofficieren waar ik zelf contact mee had, zijn nu dus gepasseerd.
Hopelijk komt er nu snel een doorbraak. Maar ja, dat blijft, geheel volgens de Midden-Oosten traditie, afwachten...

19-1-09

Aan de slag

De signalen begonnen vorige week steeds sterker in de goede richting te wijzen, maar toch veroorzaakte de snelheid en doortastendheid waarmee Israël unilateraal een staakt-het-vuren afkondigde een lichte schok. De mededeling van Hamas dat zij zich er niks van aan zouden trekken, zorgde er echter meteen weer voor dat een gevoel van gelatenheid zich meester van me maakte. Maar toen Hamas een dag later alsnog ook een unilaterale wapenstilstand afkondigde, begon ik er zowaar in te geloven dat er echt veranderingen aan zaten te komen.

Vanmorgen, na een telefoontje met Ali in Gaza, kreeg het positivisme pas eindelijk een beetje de overhand. Hij vertelde me dat het een rustige nacht was geweest, stiller nog dan die daarvoor, en hij had zowaar weer in zijn eigen slaapkamer geslapen. Toen ik hem vroeg of hij al beweging zag komen in de Israëlische linies, zei hij dat ze zelfs al helemaal weg waren. Het leger heeft zich inmiddels teruggetrokken tot de grensgebieden, zo'n 200 a 300 meter van de grens met Israël. Ali verwachtte dat als het rustig zou blijven, het grootste deel van de troepen de komende drie dagen compleet uit Gaza wordt teruggetrokken, in lijn met wat premier Olmert beloofd heeft.

Het stelt de Gazanen in staat om weer op te krabbelen en de schade op te nemen. Ik stelde me zo voor dat mensen langzaam, nog lichtelijk verdoofd, verbaasd en knipperend met de ogen uit hun huizen tevoorschijn zouden komen, maar Ali vertelde me dat het inmiddels een drukte van jewelste is. Het lijkt alsof iedereen tegelijkertijd in de auto is gestapt om zo veel mogelijk inkopen te doen en cash geld te halen. Alles wat thuis op was en in winkels of markten verkrijgbaar is, wordt ingeslagen. Daarnaast, schrijft Ali in een later mailtje, zijn de mensen ook naar buiten gegaan om van de "vrijheid" te genieten, zonder zich zorgen te hoeven maken over bommen en kogels.

Een groot aantal mensen heeft echter hele andere prioriteiten. In de chaos van de aanvallen zijn veel mensen het contact met familie en vrienden kwijt geraakt. Wanhopig wordt er tussen de puinhopen van kapotgeschoten huizen en gebouwen gezocht, niet zo zeer op zoek naar een teken van leven, maar in ieder geval naar zekerheid over het lot van hun naasten. Inmiddels zijn er al meer dan honderd lichamen onder het puin vandaan gehaald en het is zeker dat er nog veel meer gevonden gaan worden.
Daarnaast verblijven tienduizenden mensen nog steeds in UNRWA scholen, die tijdelijk dienst doen als opvangcentra. Duizenden huizen zijn compleet vernietigd. In wijken waar de schaal van vernietiging het ergst is, kunnen sommigen niet eens meer de plek vinden waar ooit hun huis heeft gestaan. Er zijn simpelweg geen herkenbare oriëntatiepunten meer over.

Het geeft het gevoel van opluchting over de provisorische wapenstilstand een wrange bijsmaak, maar zorgt tegelijkertijd voor de benodigde relativering. Stelde ik in mijn vorige bericht de vraag "hoe lang nog?", nu, in deze periode van voorzichtige hoop, blijft die vraag actueel. Hoe lang zal deze relatieve en gespannen kalmte aanhouden? Zal de tijdelijke wapenstilstand zich ontwikkelen tot een meer duurzame? Hoe lang nog voordat de grenzen weer opengaan? Maar ook, welke gevolgen heeft het Israëlische offensief op lange termijn voor de Palestijns-Israëlische verhoudingen? Of voor de verhoudingen tussen Israël en de rest van de wereld? Een andere belangrijke vraag is dan ook, "hoe nu verder?" 

De mensen in Gaza kunnen niet zomaar hun leven weer op orde krijgen. Daar is een hoop assistentie bij nodig, in de vorm van geld en misschien mankracht, maar met name ook veel materiële hulp. Er moeten dus op zeer korte termijn diplomatieke doorbraken geforceerd worden om te zorgen dat Israël de grenzen weer opent. Momenteel is er in Gaza aan alles een tekort. Niet alleen aan voedsel, maar met name ook aan bouwmaterialen om de schade aan huizen en gebouwen te herstellen. Of om ze compleet opnieuw op te bouwen zodra de puinhopen verwijderd zijn. Zoals bijvoorbeeld, een snack-, etenswaren-, en ijsfabriek die compleet met de grond gelijk gemaakt is.
Het zal in ieder geval nog maanden, en in sommige gevallen jaren, duren voordat de schade die in drie weken is veroorzaakt, hersteld is.

Aan het einde van het telefoongesprek maakt Ali onbewust een tot nadenken stemmende opmerking. Ik vraag me af of hij zelf besefte wat zijn woorden betekenden, maar op mij maakten ze in ieder geval indruk. "OK, I talk to you later, I'm going to my office now."
Het is maar een simpele opmerking, maar niet alleen geeft het aan dat er weer moet worden nagedacht over het "normale leven", het is ook een duidelijke boodschap. "Back to work! Aan de slag, want er moet nog een hoop gebeuren voor het leven in Gaza weer op orde is."

13-1-09

Change?

Vandaag is het zeventien dagen geleden dat Operatie "Cast Lead" - het Israëlische offensief tegen Hamas in de Gazastrook - is begonnen. Uit het Israëlische kamp klinken voorzichtige stemmen dat de belangrijkste militaire doelen inmiddels zijn bereikt. Aan de andere kant hebben Hamasleiders te kennen gegeven open te staan voor een staakt het vuren. De belangrijkste vraag is nu, zeker voor alle mensen in Gaza, hoelang gaat het geweld nog voortduren?

Toen ik vanmorgen in de krant las dat de afgelopen nacht volgens de Gazanen de ergste sinds het begin van het offensief was, dacht ik, dit klinkt als een laatste slag. Een genadeklap, voor het einde ingeluid wordt. Of die gedachte klopt moet nog blijken, maar het lijkt er op dat er de komende dagen belangrijke ontwikkelingen gaan komen.

Mijn vermoeden wordt onderschreven door Ali, mijn contactpersoon in Gaza. Ook volgens hem was het vannacht verreweg de ergste nacht. De tanklinie is inmiddels opgerukt tot ongeveer 150 meter van zijn huis en gedurende de hele nacht heeft de familie angstig bij elkaar gezeten, terwijl Apache helikopters, F-16's, tanks, drones (onbemande, op afstand bestuurde vliegtuigjes) en oorlogsschepen de bommen en artilleriegranaten op Gaza neer laten regenen. Letterlijk "Raining Death", zoals de Egyptische krant Al-Ahram vanmorgen groot kopte. Maar er hangt ook verandering in de lucht. "Ik probeer positief te blijven," vertelt Ali, "dus ik ga ervan uit dat dit het ergste is geweest en dat het vanaf nu alleen maar minder gaat worden." Ik hoop dat hij gelijk krijgt. 

Ondanks het voorzichtige positivisme, wordt de leefsituatie voor Ali en zijn familie (waaronder zijn kleinkind van 1 maand oud) steeds nijpender. Er wordt weliswaar noodhulp verstrekt aan de meest behoeftigen, maar dit is niet voldoende. Zoals Ali het zelf grappend formuleert, "het zijn de miljonairs in Gaza die hulp nodig hebben!" Dat vereist misschien enige uitleg.

Verreweg het grootste deel van de noodhulp voor Gaza wordt getransporteerd en gedistribueerd door de UNRWA (United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East). Hoewel deze organisatie ongelofelijk goed werk verricht, valt er een belangrijke kanttekening te maken. De hulp is namelijk alleen bestemd voor Palestijnen die bij de UNRWA als vluchteling geregistreerd zijn.
Deze groep bestaat uit mensen die door de oorlog van 1948, het jaar waarin de staat Israël werd opgericht, gedwongen waren huis en haard te verlaten. Hun afstammelingen kunnen zich ook registeren, dus zolang er geen mensen terug mogen migreren naar Israël, zal deze groep alleen maar toenemen. Ging het aanvankelijk om enkele honderdduizenden vluchtelingen, nu zijn er 4,6 miljoen mensen bij de UNRWA geregistreerd, verspreid over Gaza, de West Bank, en de kampen* in Libanon, Syrië en Jordanië.

In Gaza is 2/3 van de bevolking vluchteling, zo'n miljoen mensen. Dat betekent dat bijna vijfhonderdduizend mensen niet in aanmerking komen voor UNRWA noodhulp. Het wordt helemaal een probleem als een aanzienlijk deel van de overige hulp en nog aanwezige voorraden wordt geconfisqueerd door Hamas, om te eindigen op de zwarte markt en in de handen van regeringsleden. Er blijft dus weinig over. Zoals Ali het zegt, "ook al heb je een miljoen dollar, als er geen brood is, dan kan je het ook niet kopen!"

De familie van Ali is redelijk welvarend, maar geld is in deze vreselijke tijd dus ook niet alles. Wel was Ali zelf zo gelukkig om tijdens de aanloop naar de aanval een voorraad aan te leggen, zodat de familie nu zelf brood kan bakken en zo nu en dan wat rijst kan eten. Voorlopig houden ze het nog vol, maar Ali schat in dat ze nog tien dagen te gaan hebben voor de voorraad op is. De vraag blijft dus, hoelang nog? Ali denkt dat de operatie voor het begin van volgende week beëindigd zal worden. Inderdaad, vlak voordat Barack Obama in het Witte Huis trekt. Is dit wishful thinking, iets dat Obama gewoonweg lijkt op te roepen, of zal zijn aantreden daadwerkelijk invloed uitoefenen? Zal hij ook in deze regio 'change' kunnen brengen? In feite maakt het niet uit wie het doet. Zolang dit extreme geweld maar stopt.

Want dat het zo snel mogelijk moet stoppen is duidelijk. Ik ben ervan overtuigd dat de grootschalige aanval op Gaza een grove en kostbare vergissing is. Niet alleen vallen er talloze onschuldige burgerdoden, waaronder honderden vrouwen en kinderen, maar het geweld waaraan de jonge bevolking van Gaza nu wordt blootgesteld, belooft weinig goeds voor een dialoog en 'vreedzaam naast elkaar samenleven' in de toekomst.
Hiermee wil ik allerminst zeggen dat de militanten van Hamas niet ook een belangrijk aandeel hebben in de geweldsspiraal. Ook in Ashdod, Ashkelon en andere Israëlische dorpen en steden rondom de Gazastrook, groeien kinderen op in angst. Bovendien draagt Hamas bij aan het enorme aantal burgerdoden door huizen en openbare gebouwen als uitvalsbasis te gebruiken.

Maar het Israëlische leger blijft in mijn ogen zonder twijfel de hoofdschuldige aan dit geweld. Wekte het leger aanvankelijk de illusie slechts achter de militanten aan te zitten om de bevolking in het zuiden van Israël te beschermen, in werkelijkheid wordt duidelijk dat de motieven veel grimmiger zijn en dat alles en iedereen, zonder onderscheid, een doelwit is. Sinds enkele dagen is het leger ook bezig om leegstaande huizen, achtergelaten door mensen op de vlucht, compleet met de grond gelijk te maken. In het gebied waar Ali woont zijn er al minimaal veertig woningen vernietigd.

Laten we dus hopen dat er snel een staakt-het-vuren komt en dat de mensen in Gaza de kans krijgen om hun leven weer op orde te krijgen, niet gehinderd door vijandelijk vuur en ook niet door blokkades. Vervolgens moeten we afwachten om te zien of de schade aan de fysieke en emotionele gesteldheid van alle betrokkenen - Palestijns, Israëlisch of anderszins - herstelbaar is.



* Hoewel er consequent wordt gesproken over 'kampen', gaat het in feite om complete dorpen en steden, met huizen van steen en beton. Je zou het getto's kunnen noemen, maar ze zijn in ieder geval niet te vergelijken met de tentenkampen in bijvoorbeeld Darfur of Congo.
De leefomstandigheden in de Palestijnse kampen zijn erg slecht, maar er dient wel opgemerkt te worden dat een deel van de slechte omstandigheden een 'politiek' doel dienen. Om de dramatische situatie van de Palestijnse vluchtelingen te onderstrepen en 'zichtbaar' te houden, is het van belang dat de kampen er vervallen uit blijven zien. Bovendien blijven sommige bewoners ondanks een goed inkomen en dito baan in de kampen wonen, terwijl ze zich een mooier huis kunnen veroorloven. Sterker nog, tegenover Dheisheh (een groot vluchtelingenkamp bij Bethlehem) zag ik een wijk met mooie, nieuwe huizen, deels gebouwd door mensen die tegelijkertijd in het kamp wonen en daar als vluchteling geregistreerd staan. Bizar? Jazeker. Maar in zekere zin ook begrijpelijk, want een belangrijke motivatie om als vluchteling geregistreerd te blijven staan, is de goede ondersteuning door de UNRWA in de vorm van gratis onderwijs, medische hulp en voedsel. Soms heeft het blijkbaar bepaalde voordelen om een 'vluchteling' te zijn.

9-1-09

Neem je helm mee

Vandaag is het vrijdag, normaal gesproken een rustige dag in Oost Jeruzalem omdat de moslims vrij zijn. Ik kan dus ook niet bij Walid werken want zijn kantoor is gesloten. Bovendien is er weinig kans dat ik andere mensen kan bereiken. Overigens vind ik het ook niet netjes om mensen op hun vrije dag te bellen, dus het lijkt me een goed idee om zelf ook een beetje rustig aan doen - wat rapporten doorlezen en een beetje door de stad wandelen. Nou ja, één telefoontje mag wel.

Nadat ik kort gebeld heb met Hussein Al-Sheikh, oud-leider van een militante Fatah groep en een van de hoofdfiguren achter de Al-Aqsa Intifada, maar nu de man van de Palestijnse Autoriteit die samen met het Israëlische leger de humanitaire hulp voor de West Bank en Gaza coördineert, maak ik me op voor een wandeling. Als ik even later op weg ben naar de Oude Stad, waar ik ook even een broodje wil gaan eten, kom ik langs verscheidene tijdelijke politieposten. Overal staan zwaarbewapende militairen en agenten. Tijdens de vijf minuten die ik langs de Oude Stad loop tel ik er zeker al honderd. Alle wegen rondom de oude stad zijn ook afgezet en niet toegankelijk voor auto's en bussen. Er heerst een gespannen sfeer. Als ik verder loop hoor ik een demonstratie. Nieuwsgierig loop ik er heen.

Schuin tegenover de hoge muren van de Oude Stad, waarachter op die plek de Islamitische wijk gelegen is, wordt gedemonstreerd om steun te betuigen aan Hamas en de mensen in Gaza. Ook hoor ik dat er veel woede is omdat de Oude Stad vandaag volledig is afgesloten voor Palestijnen onder de 50. Op een vrijdag, als veel moslims willen bidden in de Al-Aqsa moskee, is dat een zeer ingrijpende maatregel. De reden is een "Dag van Vergelding" die door Hamas is uitgeroepen, als gewelddadige antwoord op de bombardementen op Gaza. Het verklaart meteen de spanning en de alertheid van de ordehandhavers.
De demonstranten zwaaien druk met vlaggen en hoewel ik niet alles versta, hoor ik de woorden Hamas, Israël, Joden, en uiteraard het overbekende "God is groot!" langskomen. Op zoek naar wat mooie plaatjes, begeef ik me tussen de groep en maak wat foto's, net als de aanwezige persfotografen.

Weblog_1 (klik voor vergroting)

Het geroep gaat een tijdje door, terwijl aan de andere kant de groep soldaten en agenten steeds groter wordt. Terwijl het "Allahu Akbar" harder klinkt, sluit de voorste rij agenten de linies. De schilden gaan omhoog, maar er komt nog geen beweging in de groep. Stoïcijns blijft men kijken naar de demonstranten.

Enkele minuten later, alsof iemand een onhoorbaar startschot heeft gegeven, begint het 'spel'. De soldaten schuiven de dranghekken opzij om de jongeren tegemoet te treden en op hetzelfde moment rent de protesterende menigte naar beneden, de straat in.

Weblog_4 (klik voor vergroting)

Schijnbaar uit het niets wordt een grote container de weg op geschoven om de legerjeeps en traangaswagen tegen te houden. Ik blijf staan, samen met enkele verslaggevers, cameramensen en fotografen, terwijl de muur van soldaten en agenten onze kant begint op te komen. Op dat moment bevind ik me dus tussen de linies in.

Plotseling beginnen de jongeren stenen te gooien. Zonder goed te mikken. De stenen vliegen ons om de oren en komen overal om ons heen neer. Op auto's, daken, de straat. Autoalarmen klinken van alle kanten. Om me heen zie ik fotografen helmen tevoorschijn halen en opzetten. Duidelijk beter voorbereid dan ik.
Ik duik achter een cameraman met helm en samen liggen we op de grond tegen een muurtje, terwijl stenen naast ons neerkomen en over ons heen vliegen. Als het iets rustiger lijkt, sta ik op om voorzichtig te kijken. Stom. Met een klap krijg ik een steen tegen me aan. Gelukkig valt het mee, maar ik zal er wel een dikke en blauwe arm aan over houden. De prijs voor mijn nieuwsgierigheid.

Maar goed, nu ik er eenmaal tussen zit, wil ik ook wel zien wat er verder gaat gebeuren. Terwijl de Israëlische linie langzaam opschuift, loop ik langzaam voor ze uit. (Zie dit filmpje: link) De Palestijnse jongeren hebben inmiddels een tweede blokkade opgericht en blijven stenen gooien. Omhoogkijkend naar de stenen en de beide linies in de gaten houdend, ren ik tussen de journalisten door, proberend om een foto te maken. Als de agenten van de andere kanten worden belaagd, besluiten de Israëliërs de demonstratie stevig uit elkaar te slaan. Massaal rennen ze ineens op de Palestijnen af, waardoor die groep uiteenvalt. (zie dit filmpje: link) Een paar minuten later lijkt het alsof er niets gebeurd is. Op de aanwezigheid van 200 man politie en leger na dan.

Later hoor ik dat het op meer plekken in de stad onrustig is geweest. Als ik echter na de demonstratie richting Jaffa Street in West Jeruzalem wandel, lijkt het daar volkomen kalm. Dat heeft vast ook te maken met de Joodse Sabbat die in de namiddag na zonsondergang ingaat, maar het blijft toch een heel contrast met wat ik zojuist gezien heb.

Wat ik geleerd heb vandaag? In het Beloofde Land kan kalmte in een mum van tijd omslaan in chaos, en omgekeerd. Oh ja, en neem altijd een helm mee als je naar een demonstratie gaat.

7-1-09

Spitsbergen is top!

Wat een gave plek om te zijn! Spitsbergen! Het is hier koud en donker, maar zo leuk. Waarom dat is begrijp ik zelf nog niet helemaal :). Ik ben hier sinds 2 januari en zal hier een half jaar blijven om twee vakken van elk 15 ECTS te volgen: Marine Geology en The Physical Geography of Svalbard aan de UNIS (Universiteit in Longyearbyen).

Een paar dingen over Svalbard (78 noorderbreedte) die je vast niet wist:

Wist je bijvoorbeeld dat:

- dat Svalbard er 700 miljoen jaar over gedaan heeft om op deze plek te verschijnen?

- tijdens de dinosauriers Svlabard vlakbij het huidige Parijs lag?

- er op Svalbard van ELKE GEOLOGISCHE PERIODE een afzetting is? (WAUW!)

- de klimaatopwarming hier merkbaar is?

- deze winter heel erg koud is?

- de gemiddelde temperatuur -14 graden is, en het nu al een paar dagen tussen de -20 en -30. graden is?

- als je daar de wind bij optelt...het k-k-koud is?

- de jaarlijkste temperatuur toch 5 graden boven het gemiddelde uitkomt de laatste jaren.

- op Svalbard de natuurlijke veranderingen goed waarneembaar zijn?

- de invloed van de mens relatief klein is?

- ze denken dat het zomerijs bij de Noordpool binnen 100 jaar weg is?
- het winterijs dan wel blijft?
- poolvossen crazy animals zijn?
- de meeste mensen denken dat ze hondsdolheid hebben, maar dit niet zo is?
- ze zich gewoon raar gedragen?
- er 3000-5000 ijsberen op Svalbard zijn?
- je daarvoor altijd een rifle op zak moet hebben buiten Longyearbyen?

Spitsbergen

6-1-09

Welcoming House

Na mijn eerste nacht in het Palm Hostel heb ik een vruchtbare dag bij Walid op kantoor gehad. Ik heb een hele reeks aan interessante contacten vergaard en morgen ga ik er daar een aantal van benaderen om informatie in te winnen. De dag begon trouwens al goed. Ik heb bijna staan gloeien van trots. Na mijn vertrek uit het hostel had ik wel trek in een broodje als ontbijt en ik wist dat er talloze kraampjes met broodjes en andere snacks om de hoek stonden, tegenover de Damascus poort. Nadat ik een kraampje met lekkere, geel gekleurde broodje had gespot, liep ik er op af en de volgende conversatie vond plaats:

"Goeiemorgen"
"Jij ook een goeiemorgen"
"Hoeveel kost één broodje?"
"2,50" (shekels, dus 50 eurocent)
"Goed, één graag"
"Alstublieft," terwijl ik 3 shekel geef.
"Bedankt"
"Fijne dag"
"Dag"

En dat volledig in het Arabisch, zonder haperen! Het is nog weinig, maar wel een goede eerste start voor mijn zelfvertrouwen.

Via Walid heb ik vandaag ook een nieuwe slaapplek kunnen regelen. Het Welcoming House van Ibrahim.
Nadat Ibrahims zoon me heeft opgehaald in het American Colony hotel (waar Tony Blair verblijft), word ik eerst langsgebracht bij Ibrahims eigen huis, waar diverse gezinnen van de familie wonen. Na een blik op drie ronddartelende kleinkinderen, vertelt Ibrahim trots dat hij er 27 heeft. Leuk, maar vermoeiend. Ik begrijp dat Ibrahim een zogenaamde "Jerusalem Peacemaker" is en daarvoor veel werk verricht, maar hoe hij zijn huis, het Welcoming House en zijn 281(!) buitenlandse reizen heeft vergaard blijft onduidelijk. Hij zegt diverse keren in Nederland te zijn geweest en wil binnenkort Balkenende uitnodigen voor een grote, mede door Nederland georganiseerde vredesmanifestatie. Het zal mij benieuwen of JP kan, wil en durft...

Helaas voelt Ibrahim zich niet lekker - hij ligt in bed en zegt ziek te zijn geworden door de beelden uit Gaza - dus ons kennismakingsgesprek is kort. We nemen afscheid, maar ik weet nog snel even indruk te maken op de kinderen door mijn naam - die ze lastig uit te spreken vinden - in het Arabisch op te schrijven.

Vervolgens brengt Ibrahims zoon me via een wirwar aan kleine straatjes naar het Welcoming House. Hij is taxichauffeur - hij rijdt in elk geval in een taxi - en weet de auto op bewonderenswaardige wijze langs andere auto's te sturen. Centimeterwerk.
Het huis is gelegen op een geweldige locatie, bovenop de Olijfberg, en het uitzicht op de Dode Zeevallei is adembenemend. Je schijnt op een heldere dag de Dode Zee en Jordanië te kunnen zien liggen.

Imgp0659
Het steegje dat naar het huis leidt

Het Welcoming House is bedoeld voor buitenlanders, die er tijdelijk kunnen verblijven en daar naar draagkracht een vergoeding voor betalen. Ibrahim zegt een bijdrage aan de ontwikkeling van zijn land te willen leveren door mensen te helpen die geïnteresseerd zijn in zijn land. Het internationale aspect zit in ieder geval wel goed, want naast mij wonen er in ieder geval nog drie anderen waar ik net mee heb kennisgemaakt; twee Joodse jongens uit respectievelijk Guatemala en Mexico, en een voormalige natuurkundeleraar en "Born Again Christian" uit Ivoorkust. Alle drie zijn ze erg devoot en enthousiast over het feit dat ze in contact staan met hun roots, in het religieuze centrum van de wereld: Jeruzalem.
Dat twee van hen in een bijbel aan het lezen zijn als ik aankom zegt genoeg. Als er naar gevraagd wordt, vertel ik na enige aarzeling dat ik niet echt gelovig ben, maar dat wordt me gelukkig vergeven. (Alhoewel daarna een interessante discussie (inclusief bijbelverwijzingen) over de dag des oordeels ontstaat.)

Nu lig ik op bed in mijn eigen slaapkamer, waar het vreselijk koud is. De slaapzak die ik van Eva geleend heb is gemaakt voor een tropisch klimaat, dus de extra deken is geen overbodige luxe.
Goed, ik ga mezelf nu wat proberen op te warmen en hoop snel weer een nieuw bericht te plaatsen. Hopelijk ook met wat meer inhoudelijke informatie over mijn onderzoek.

Imgp0661
En voor de couleur locale nog even een mooi plaatje van Jeruzalem

5-1-09

Aankomst

Zoals gepland ben ik vandaag, 5 januari, in Israël aangekomen. Ietwat onverwachts ging niet alleen de reis, maar ook de ontvangt op vliegveld Ben Goerion voorspoedig. Met niet meer dan twintig minuten oponthoud stond ik al buiten, te wachten op een shuttlebusje naar Jeruzalem.
Vannacht verblijf ik nog in een hostel - ietwat viezig maar mooi gelegen tegenover de Damascuspoort van de Oude Stad - maar morgen kan ik tijdelijk in een guesthouse verblijven. Een privékamer waar ik rustig kan werken (er is ook draadloos internet) is namelijk wel prettig.

Op kantoor bij Walid, een Palestijn uit Jeruzalem die ik al enige jaren ken, heb ik kunnen bellen met mijn contactpersoon in Gaza, Ali AbuShahla. Helaas kon hij de 'breaking news' berichten en krantenkoppen alleen maar bevestigen. De situatie in Gaza is ronduit vreselijk en verergert bovendien met de dag. Omdat de buurman van Ali als politieagent voor Hamas werkte, bestond het gevaar van een gerichte bom, waardoor Ali, nadat hij aanvankelijk was gevlucht, in een onleefbare situatie verkeert. Om de eventuele gevolgen van een aanval te voorkomen heeft de familie (die nu, inclusief gevluchte kinderen en familie, uit zeven personen bestaat) intrek genomen in één kamer, zo ver mogelijk van het huis van de buren verwijderd. Om rondvliegend glas tegen te gaan heeft Ali het glas uit de deur verwijderd en er een deken voor gehangen. De andere dekens in de kamer liggen op de grond, want bedden zijn er niet. De familie is te bang om in een andere kamer te verblijven.
Het beetje slaap dat de familie krijgt, wordt verder ruw verstoord door de Israëlische raketten die continu afgevuurd worden. In rustiger tijden zal Ali's huis, op driehonderd meter van de kust, mooi gelegen zijn, maar nu er een Israëlisch oorlogsschip voor de kust ligt, is het lawaai vreselijk. De voorste tanklinie op vijfhonderd meter van zijn huis verergert de situatie verder en dat de familie het daarnaast al sinds 29 december zonder elektriciteit moet zien te redden helpt al helemaal niet.

Ali en zijn familie zijn één voorbeeld, maar met de aantallen doden en gewonden - respectievelijk meer dan 500 en 2300 - en de schaal van verwoesting zijn er ontelbaar veel van dit soort verhalen te vertellen. En de gevolgen voor de lange termijn zijn ook niet te overzien nu niet alleen de Hamasinfrastructuur maar ook talloze andere belangrijke voorzieningen platgebombardeerd zijn; 8 moskeeën, bijna 20 politiestations, 16 school- en universiteitsgebouwen en ga zo maar door.

De steeds maar verder verslechterende situatie heeft voor mij als gevolg dat ik niet mijn onderzoek kan uitvoeren, want daarvoor moet ik toch echt in Gaza zijn. Ik zit hier echter zeker niet stil. Morgen ga ik een aantal afspraken proberen te maken met redelijk prominente oud-inwoners van Gaza, die nu in Ramallah werken, en daarnaast kan ik later deze week telefonische interviews afnemen met mensen in Gaza.
Voorlopig blijft het in ieder geval afwachten en hopen op verbetering. Vanuit Jeruzalem help ik hopen dat de mensen in Gaza snel wat rust krijgen en zo een kans om op de rokende puinhopen weer een beetje een menswaardig bestaan op te bouwen.