Naast alle vreselijke verhalen over geweld, vernietigde boomgaarden en huizen die met de grond gelijk gemaakt worden, is er ook het alledaagse leed dat het leven in bezet gebied met zich meebrengt. Er zijn talloze voorbeelden. Ik zou iets kunnen schrijven over het schrijnende watergebrek, waardoor Hebron wekenlang zonder stromend water heeft gezeten. Israël beheert verreweg het grootste deel van de waterreservoirs onder de West Bank, en doordat de nederzettingen, met hun groene gazonnetjes, een hogere prioriteit hebben dan de Palestijnen, waren de inwoners van Hebron de afgelopen vijf weken aangewezen op speciaal aan te schaffen watertanks. Uit de kraan kwam niks. Toen er vorige week eindelijk weer wel stromend water uit de kraan kwam, zag je direct overal mensen hun ramen en trappenhuizen schoonmaken. Dat kon geen kwaad na alle stoffigheid die vanuit de woestijn deze kant op was geblazen.
Maar goed, ik wil een ander voorbeeld van het leven onder bezetting beschrijven. Het is klein leed, minder ingrijpend dan het watertekort. Het lijkt op het eerste gezicht nietszeggend, maar de verregaande Israëlische controle over het alledaagse leven maakt Palestijnen behoorlijk het leven zuur.
Mijn vriend Tareq werkt voor de Wereldbank en hij zou graag in het najaar op bezoek gaan bij zijn collega's in de Verenigde Staten. Iets dat voor mij als Nederlander zo geregeld is, kost Tareq veel tijd en een onwaarschijnlijke hoeveelheid aan doorzettingsvermogen. Hoewel het voor hem niet onmogelijk is, wordt er aan alle kanten geprobeerd om het hem zo moeilijk mogelijk te maken.
Het begint met de visumaanvraag. Om deze in te dienen, moest Tareq naar Oost-Jeruzalem, waar het consulaat van de VS gevestigd is. Het was meteen het eerste probleem, want Tareq heeft een West Bank identiteitsbewijs, waardoor het voor hem niet toegestaan is om Jeruzalem te betreden. Hij moet dus een 'permit' aanvragen bij het District-Coördinatie-Kantoor van de Israëlische autoriteiten, zodat hij voor een dag naar Jeruzalem mag.
Nu heeft Tareq het geluk dat zijn persoonlijk bestand "wit" is, zoals hij het zelf noemt. Dat wil zeggen, hij heeft nooit in een Israëlische gevangenis gezeten, in tegenstelling tot ongeveer veertig procent (!) van alle Palestijnse mannen. Tot Tareqs verbazing werd zijn aanvraag voor een 1-daags bezoek aan Jeruzalem echter geweigerd, zonder opgaaf van reden. Ook een tweede poging mislukte. De wanhoop nabij -het zou toch niet al bij de eerste stap mislukken?- zocht hij contact met een Israëlische mensenrechtenorganisatie. Zij benaderden op hun beurt de autoriteiten en, jawel, enige dagen kreeg Tareq alsnog toestemming.
Vol goede moed reisde hij naar Jeruzalem -voor hem al een bijzondere ervaring op zichzelf- waar hij zijn aanvraag voor een visum bij het Amerikaanse consulaat in wilde dienen. Daar kreeg hij de tweede stap in het proces te horen. Voor je een visum krijgt, moet je eerst een bewijs van goed gedrag bij de Israëlische politie aanvragen. Jawel, je leest het goed, een Palestijnse burger moet een verklaring van goed gedrag van de staat Israël aanvragen om naar de VS af te reizen.
Tareq nam de aanvraagpapieren in ontvangst en belde meteen met een gespecialiseerd bureau om het aanvraagformulier in te vullen. Dat formulier was namelijk volledig in het Hebreeuws opgesteld, en die taal is Tareq niet machtig.
Nadat het formulier correct was ingevuld moest het ingeleverd worden bij het dichtstbijzijnde Israëlische politiebureau. In Tareqs geval was dat naast de nederzetting Kiryat Arba gelegen. Op een zondagmorgen, nu twee weken geleden, vergezelde ik Tareq naar het bureau. Nou ja, bureau? Het leek eerder een legerbasis, met de hoge hekken, camera's en betonnen muur. Communicatie met de agenten in het bureau verliep via een telefoon en een intercom die aan de buitenkant van het hek bevestigd waren. Toen we naar de telefoon toe liepen zagen we in een krakkemikkig wachthokje twee oudere mannen zitten. Van een van hen was het rijbewijs ingenomen na het rijden zonder autogordel om. Ze zaten er al sinds half acht en er was nog niemand gekomen om hen te helpen, ondanks meerdere malen bellen. Ik keek op mijn telefoon en zag dat het inmiddels kwart voor twaalf was. Weinig hoopvol dus.
Tareq probeerde de telefoon en hij kreeg zowaar verbinding. Een vrouwenstem vertelde hem dat er iemand naar het hek zou komen om te helpen. Tien minuten later. Tareq belde nogmaals. Wederom geen gehoor.
Na nog eens een stuk of tien keer gebeld te hebben -het was inmiddels veertig minuten later- kwamen er een man en vrouw vanuit de "basis" naar het hek toe gelopen. Tareq vertelde dat hij zijn formulier kwam inleveren maar kreeg te horen dat dat die dag niet kon. "Die formulieren nemen we alleen op maandag in."
Mopperend reden we weer terug naar de stad. Het ging alleen maar om het inleveren van een formuliertje, maar goed, we proberen het gewoon nog een keer. De volgende dag herhaalde het verhaal zich. Toen na een half uur een agent naar beneden kwam, zei hij precies wat Tareq al had voorspeld.
"Een formulier inleveren? Dat kan niet vandaag."
Zucht. "Wanneer dan?"
"Alleen op zondag, om twee uur."
"Maar we waren hier gisteren! Op zondag!"
"Tja, daar kan ik ook niks aan doen. Kom volgende week maar terug."
Zes dagen later stonden we weer voor de poort. Het duurde nu een kwartier en Tareq mocht zowaar naar binnen. Tien minuten later kwam hij breed lachend naar buiten. Het was zowaar gelukt om het formulier in te leveren. Over drie weken zou het resultaat bekend gemaakt worden. Echter, niet aan Tareq. Als het consulaat binnenkort weigert hem een visum te verstrekken, dan heeft de Israëlische politie blijkbaar, om onbekende redenen, besloten om geen verklaring van goed gedrag af te geven. Maar goed, zover is het nog niet, het is nu afwachten. En het verhaal is verre van af.
Als het consulaat nu belt met de mededeling dat hij zijn visum kan afhalen, dan moet Tareq eerst nog toestemming aanvragen om het op te komen halen in Jeruzalem. En als dat gelukt is en hij dan uiteindelijk echt op reis wil, dan vergt het nog behoorlijk wat geduld om bij het vliegveld te komen. Uiteraard mag Tareq niet via het Israëlische Ben Goerion vliegen, dus hij is genoodzaakt via de Jordaanse hoofdstad Amman te reizen.
De brug over de Jordaan, de Allenby-brug, is berucht vanwege het tijdsverlies, omdat je eerst langs een Palestijnse grenspost moet, dan de Israëlische, want zij bepalen wie er de West Bank in- en uitreist, en uiteindelijk moet je natuurlijk nog de Jordaanse grens oversteken.
Maar goed, als je dat allemaal achter de rug hebt, is het nog maar een korte rit naar Amman en is de incheckprocedure een eitje.
Tareq en ik moeten er een beetje om lachen, maar ik zie wel aan hem dat het steekt. Duidelijk de spreekwoordelijke boer met kiespijn. Het hele proces is niet alleen tijdrovend, maar op een bepaalde manier ook vernederend. Het is puur machtsvertoon, subtiel toegepast door middel van bijna ondoordringbare bureaucratie. Kafka zou trots zijn.
Hallo,
Bureaucratisch is zeker in Israel geen uitzondering. Wel een tendensieuze bericht geving. denk je dat de politie deze veiligheidsmaatregelen heeft moeten nemen voor de lol. nee vanwege aanslagen. Meestal met dodelijk gevolg door een zogenaamde vrijheidsstrijder(moordenaar) wat het water betreft voor de groene gazonnetjes. Is belachelijk. iedereen in Israel weet dat het heben van gras een grote luxe is. Korgeleden was ik bj Jericho door de "westbank"prachtig groen ook bij de arabieren. waar hebben we het nu over. Door deze bericht geving ontstat er een scheef beeld.
Groet Rob
Geplaatst door: r.kuik | 26-7-09 om 12:39
Dag Rob, laat ik allereerst zeggen dat ik slechts over mijn eigen waarnemingen en ervaringen schrijf. Ik ben dus geen journalist.
Wat betreft je eigen opmerkingen, volgens mij dragen die eerder bij aan een scheef beeld dan mijn eigen stukje(s).
Allereerst, de bureaucratische rompslomp heeft niks met veiligheid te maken, maar puur met pesten en intimidatie. Veiligheidsmaatregelen zijn tot op zekere hoogte noodzakelijk, dat is duidelijk. Echter, de Palestijnen beschikken niet over de middelen om dergelijke maatregelen te nemen. Een bron van irritatie en opgekropte woede onder Palestijnen.
Ten tweede, je hebt mij nooit het woord "vrijheidsstrijder" horen gebruiken. Waarom gebruik je niet gewoon het woord terrorist? Wil je mij soms dingen in de mond leggen? Als je maar niet probeert te veronderstellen dat ik zelfmoordaanslagen vergoeilijk.
Ten derde, Jericho is een oase in de Judea woestijn, dus groen. Goed gezien!
Mijn opmerking over groene gazonnetjes was ironisch bedoeld en dus inderdaad niet helemaal waar. Het is echter een feit dat Israël bijna alle waterbronnen beheert en dat Palestijnen zeker niet de eerste prioriteit hebben. In tegenstelling tot Hebron, hebben de nederzettingen niet weken zonder water gezeten.
Ten vierde, nog even over je taalgebruik. Westbank tussen aanhalingstekens? Arabieren i.p.v. Palestijnen? Je verraadt jezelf een beetje. Het is duidelijk waar jouw voorkeuren liggen.
Het is praktisch onmogelijk om neutraal te zijn in een conflict als dit. Ik zou dan ook niet durven beweren dat ik het ben, zeker niet na maanden in de Palestijnse Gebieden geleefd te hebben. Echter, ik probeer zo eerlijk en oprecht mogelijk verslag te doen van mijn ervaringen, en goede of slechte dingen van welke partij dan ook te benoemen. Ik ben absoluut niet pro- of anti- iets.
Maar goed, voor mensen die wat zich wat verder van deze "middenpositie" bevinden, is dit misschien moeilijk in te zien. Mijn stukjes voldoen overduidelijk niet aan jouw Christelijke ideaalbeeld van een Joods Judea en Samaria.
Het spijt me voor je.
Geplaatst door: Martijn Dekker | 26-7-09 om 20:14